Azərbaycan - Qazaxıstan münasibətlərinin müasir tarixində mühüm səhifə kimi yadda qalacaq

Azərbaycan - Qazaxıstan münasibətlərinin müasir tarixində mühüm səhifə kimi yadda qalacaq Azərbaycan - Qazaxıstan münasibətlərinin müasir tarixində mühüm səhifə kimi yadda qalacaq https://innews.media/az/news/id-53719

21 oktyabr 2025-ci il – bu tarix Azərbaycan–Qazaxıstan münasibətlərinin müasir tarixində mühüm səhifə kimi yadda qalacaq. Astanada keçirilən Azərbaycan–Qazaxıstan Ali Dövlətlərarası Şurasının ikinci iclasında Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat həm iki ölkə münasibətlərinin strateji dərinliyini, həm də qardaş xalqlar arasında çoxəsrlik dostluğun davamlılığını bir daha nümayiş etdirdi. O gün təkcə diplomatik görüş deyildi, həm də türk dünyasının mənəvi birliyinin, iqtisadi əməkdaşlığın və gələcək vizionunun təsdiqi idi.

Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan və Qazaxıstan xalqlarını birləşdirən dərin mənəvi köklərdən danışarkən vurğuladı ki, bu dostluq sadəcə bugünün siyasi maraqları üzərində qurulmayıb. O, əsrlərlə formalaşmış mədəni, dil və dini birliyin təbii nəticəsi olaraq meydana çıxıb. Azərbaycan və Qazaxıstan xalqları tarix boyu eyni dəyərləri bölüşüb, eyni ideallara inanıb, türk kimliyinin daşıyıcısı kimi mədəni və mənəvi yaxınlığı qoruyub saxlayıblar.

Bu gün həmin ənənə davam edir. İki ölkə arasında mədəniyyət, təhsil və informasiya sahələrində əməkdaşlıq, bir-birinin dilinə və ədəbiyyatına maraq, ortaq mədəni tədbirlər xalqların bir-birinə olan hörmət və sevgisini daha da möhkəmləndirir. Prezidentin dediyi kimi, “xalqlarımızı ümumi köklərə, mənəvi və mədəni ortaqlığa əsaslanan çoxəsrlik dostluq və qardaşlıq birləşdirir.”

Bu, sadəcə diplomatik ifadə deyil, xalqlarımızın ruhunda yaşayan gerçəklikdir.

Bu mənəvi yaxınlıq siyasətə də təsir edir. Qazaxıstan daim Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib, beynəlxalq müstəvidə ölkəmizin ədalətli mövqeyinin müdafiəçisi kimi çıxış edib. Eyni şəkildə, Azərbaycan da Qazaxıstanın regionda sabitlik və inkişaf siyasətini dəstəkləyir. İki xalq arasında bu qarşılıqlı etimad və dəstək, gələcək nəsillərə örnək olacaq bir dostluq modelidir.

Prezident İlham Əliyevin çıxışının mühüm hissələrindən biri də Zəngəzur dəhlizi barədə idi. Bu layihə təkcə Azərbaycan üçün deyil, bütün region, o cümlədən Qazaxıstan üçün böyük strateji əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət başçısı bildirdi ki, Zəngəzur dəhlizi Avrasiyanın nəqliyyat xəritəsini dəyişdirəcək, Türk dünyasını birləşdirəcək və regionda yeni iqtisadi münasibətlər mərhələsinin başlanğıcı olacaq.

Zəngəzur dəhlizi Qazaxıstan üçün də yeni imkanlar açır. Quru yolla Qazaxıstandan Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycana, oradan isə Avropaya uzanan bu marşrut həm ticarətin, həm də enerji daşımalarının səmərəliliyini artıracaq. Bu layihə reallaşdıqdan sonra Orta Dəhliz – yəni Çin-Mərkəzi Asiya-Qafqaz-Avropa xətti – dünyanın ən önəmli iqtisadi magistrallarından birinə çevriləcək.

Əslində, Zəngəzur dəhlizi həm coğrafi, həm də mənəvi baxımdan Türk dünyasının birləşməsi deməkdir. Prezident İlham Əliyevin bu layihəyə “böyük potensiala malik strateji körpü” kimi yanaşması da məhz bu baxımdandır. Bu dəhliz Azərbaycanın tranzit rolunu gücləndirəcək, Qazaxıstanın ixrac imkanlarını genişləndirəcək və ümumilikdə Türk dünyasının iqtisadi inteqrasiyasını möhkəmləndirəcək.

Daha dərin mənada isə bu, tarixən parçalanmış coğrafiyaların yenidən birləşməsi, mənəvi və iqtisadi qovuşma simvoludur. Zəngəzur dəhlizi bir yol deyil, türk xalqlarının ortaq gələcəyə aparan strateji istiqamətidir.

Astana görüşü təkcə dostluq bəyanatları ilə yadda qalmadı. Görüş çərçivəsində Azərbaycan və Qazaxıstan arasında çoxsaylı sənədlər imzalandı. Bu sənədlər enerji, nəqliyyat, sənaye, rəqəmsal transformasiya, gömrük əməkdaşlığı və mədəni mübadilə sahələrini əhatə edir.

Bu razılaşmalar iki ölkənin münasibətlərinin təkcə siyasi deyil, həm də praktik əsaslar üzərində qurulduğunu göstərir. Əgər keçmiş illərdə əlaqələr daha çox diplomatik çərçivədə inkişaf edirdisə, indi bu münasibətlər real layihələr, konkret iqtisadi mexanizmlər və texnoloji əməkdaşlıqla möhkəmlənir.

İmzalanan sənədlər həm də gələcəyə yönəlmişdir. Onlar Qazaxıstan və Azərbaycanın rəqəmsal iqtisadiyyata keçid planlarını birləşdirir, elmi-tədqiqat əməkdaşlığını genişləndirir, gənclərin və mütəxəssislərin qarşılıqlı təlim proqramlarını nəzərdə tutur. Bu, iki ölkə arasında həm iqtisadi, həm də intellektual inteqrasiyanın əsasını qoyur.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında qeyd etdiyi kimi, “bu sənədlər dostluğumuzun hüquqi və institusional dayaqlarıdır.” Yəni münasibətlər artıq sadəcə dostluq jesti deyil, beynəlxalq hüquqi baza üzərində duran, davamlı və çoxşaxəli əməkdaşlıq sisteminə çevrilir.

Astana görüşü və Prezident İlham Əliyevin bəyanatı bir daha göstərdi ki, Azərbaycan və Qazaxıstan münasibətləri yalnız diplomatik protokol deyil, dərin mənəvi və strateji məna daşıyır. Xalqlarımızın birliyinin kökü keçmişdədir, amma istiqaməti gələcəyə doğrudur. Zəngəzur dəhlizi kimi layihələr bu gələcəyin simvoluna çevrilir, imzalanan sənədlər isə onun reallaşması üçün konkret addımlardır.

Bu esse bir fikri təsdiq edir: tarix boyu bir-birinə dayaq olmuş bu iki türk dövləti indi ortaq gələcəyin inşasında birgə addımlayır. Azərbaycan və Qazaxıstan təkcə qonşu və tərəfdaş deyil, eyni dəyərləri bölüşən, eyni gələcəyə inanan iki qardaş dövlətdir.

 

Emil Tağıyev, YAP Xaçmaz rayon təşkilatının sədr müavini